Over het BKR

BKR handelt in strijd met de wet

Doe mee met de collectieve rechtszaak om u van de zwarte lijst van BKR verwijderd te krijgen.

Het Bureau Krediet Registratie (BKR) is opgericht in 1965 en is opgericht door Nederlandse banken en financiële dienstverleners. Er werken ongeveer 100 medewerkers op het kantoor in Tiel. Circa 863 instellingen zijn bij het BKR aangesloten en volgen diens regels. Kredietverstrekkers zijn verplicht om kredieten vanaf 250 euro bij het BKR te registreren, in het BKR-register zijn 10,25 miljoen Nederlanders opgenomen. Het gaat dan om alle kredietvormen: van een bestelling op afbetaling bij postorderbedrijven en telefoonabonnementen tot persoonlijke leningen en roodstandmogelijkheden op betaalrekeningen.

Consumenten die een betalingsachterstand oplopen krijgen in het register een negatieve codering die na aflossing van de schuld nog vijf jaar achter hun naam in het BKR-register blijft staan. Gedurende die periode verstrekken banken in veel gevallen geen hypotheek. Ongeveer 700.000 staan met een betalingsachterstand of bijzonderheidscodering bij het BKR gemeld.

Het BKR is een stichting en heeft in haar statuten opgenomen dat zij zorg draagt voor een financieel gezonde wereld, waarbij de consument wordt beschermd tegen overkreditering en de financiële wereld wordt beschermd tegen kredietnemers die zich niet aan hun betalingsverplichtingen houden. De kredietverstrekkers zijn op grond van de Wet financiële toezicht (art. 4:32 Wft) verplicht deel te nemen aan een vorm van kredietregistratie. Er is nergens bepaald op welke manier dit dient te gebeuren.

Op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens mag alleen de verwerker van de persoonsgegevens een BKR-codering melden en toetsen of deze rechtmatig is gemeld. In het geval van BKR-registraties is dit de kredietverstrekker, namelijk de partij die het krediet heeft gemeld bij het BKR. Het BKR zelf handelt in dit traject alleen als beheerder van de data en mag zich formeel gezien niet bezig houden met het verwerken of toetsen van de gegevens die door de kredietverstrekker worden aangeleverd.

Vanwege de impact van negatieve BKR-registraties oordeelde de Hoge Raad in 2011 dat die op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens moeten voldoen aan de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit. De uitspraak verplicht kredietverstrekkers tot een belangenafweging. Registraties van bijvoorbeeld kleine afgeloste schulden die tot het afwijzen van een hypotheek leiden, kunnen op grond van dit arrest via zo’n belangenafweging uit het BKR-register verwijderd worden. Met een aanpassing van het algemeen reglement in februari, maakte BKR die belangenafweging voor kredietverstrekkers praktisch onmogelijk. Zij heeft zichzelf het recht gegeven ook zelf te toetsen of de registratie die zij beheert rechtmatig is gemeld en eigenlijk is het BKR van oordeel dat iedere registratie terecht gemeld is.

Er is de laatste tijd veel te doen geweest over de BKR-registraties en het nieuwe beleid van het BKR. Het is zelfs zo ver gegaan dat politiek Den Haag vragen heeft gesteld aan demissionair minister Dijsselbloem van Financiën (PvdA). Minister Dijsselbloem zegt dat het BKR „in lijn met de vereisten van de Wbp” moet gedragen. Volgens de minister moeten alle kredietverstrekkers „de mogelijkheid hebben om onterechte registraties te verwijderen”. Registraties zijn volgens de minister onterecht als die niet proportioneel zijn.

Het BKR staat niet onder toezicht van de overheid. Het is een particuliere organisatie die opgericht is door banken. Ook de Autoriteit Financiële Markten (AFM), De Nederlandsche Bank (DNB) en Autoriteit Consument en Markt (ACM) houden geen toezicht op het BKR. BKR vliegt helemaal solo en niemand die hen tegenhoudt.